Sterren aan een donkere hemel

Als ik maandagochtend –oudejaarsdag- mijn huis deur open, om naar de winkel te vertrekken, kijk ik verbaasd in twee kindergezichten. “Mogen we het zingen?”, vragen ze. En dan zingen ze vrolijk, tingelend op hun triangels, de Kalanda: het lied dat-deze keer- de jaarwisseling aankondigd.

 Grieken zijn meesters in het handhaven van oude gebruiken die meer kleur aan het leven geven. Vandaag moet het huis met bezemen gekeerd om al het stof en vuil van  het oude jaar te verwijderen, voor het nieuwe  jaar zijn intrede doet. Net voor twaalven zetten we de kraan open en doven alle lichten, wat symbool staat voor het afscheid van het oude jaar. Het is precies 12 uur als we de scheepshoorns van de schepen in de haven horen. We zingen het oude lied voor de jaarwisseling en snijden dan de Vassilopitta aan: 1 januari is ook de viering van Sint Vassilis, de heilige die de kinderen kadootjes brengt zoals in Nederland Sint Nikolaas. In de pitta zit een munt verborgen, die vroeger in rijke families uit een gouden lire bestond. De pitta wordt gesneden in gelijke delen: een voor ieder familielid, iedere aanwezige bezoeker, plus een deel voor Christus, het huis, het werk en de vreemdeling. De kadootjes worden geopend en we blijven voornamelijk binnen.

 Dit jaar werd de jaarwisseling  door veel gezinnen en ouden van dagen gevierd in de kou: een toenemend aantal huishoudens heeft geen verwarming en/of elektriciteit. Menigeen keek terug op een jaar waarin zij hun baan verloren( er zijn nu 1,3 miljoen werkelozen) of dusdanig gekort werden op hun pensioen of loon ,zodat zij er nauwelijks meer van kunnen rondkomen. Velen verloren een familielid door zelfmoord: ruim 3000 mensen pleegden de afgelopen 2 jaar zelfmoord vanwege de crisis. Anderen verloren hun huis : er zijn nu 20.000 daklozen. De Nazistische Partij is het afgelopen jaar weer gegroeid en is nu de derde partij van Griekenland met 9,8%, na Syriza (22.6%) en Nieuwe Democratie (21,5%) Het merendeel van de Grieken verwacht dat 2013 een nog moeilijker jaar zal zijn. Velen verklaren erover te denken naar het buitenland te vertrekken.

 Terwijl het land zich met toenemende snelheid bergafwaarts beweegt en het ook in de rest van de wereld niet goedgaat, zijn er lichtpuntjes die hoop geven. Al hoewel de economie samen met de democratie en de levensomstandigheden verslechteren, zijn er mensen die een lichtje in de duisternis proberen te zijn. Organisaties, individuen en kerken zien de vraag naar menselijkheid in zijn puurste vorm, en beantwoorden deze. Zo hebben de Athens Medical Association en de Association of Pharmaceutical Companies hun krachten gebundeld samen met de Griekse kerk, om chronische zieken en onverzekerde burgers te helpen. Zo hebben Miltos en Sofia, zelf jonge ouders , een inzamelactie gehouden in hun vrienden en familiekring ,voor een weeshuis waar zij enorme tekorten ontdekten. Zo zijn er de leraren van tutorpool, die belangeloos bijles geven. Zo zijn er talloze voorbeelden: een groeiend aantal vrijwilligers zet zich in voor zijn naaste. Het is niet de oplossing. Toch zijn zij als sterren aan een donkere hemel. Kali chronia! Een goed jaar!