"Het wordt tijd dat er mensen aan de schandpaal genageld worden"

Haar hoofd verdwijnt in de koeling, waarin mijn bloemenvoorraad staat. “Zal ik deze nemen?”, vraagt ze, zonder op antwoord te wachten. Voor iedere aankoop moet het onderste uit de kan komen. Ze kiest een oranje Milva roos. “Een euro twintig”, zeg ik, het bonnetje uittikkend. “Wat doe je daar?”, roept ze verschrikt, “een bonnetje voor zo een klein bedrag?”, vraagt ze bijna boos. “Als het over 1200 euro ging zou ik erover kunnen denken,” grap ik, “maar een boete van 400 euro is veel, over een verkoop van 1,20. En u loopt zelf ook het gevaar een boete te krijgen zonder bon!” Nu wordt ze helemaal ziedend: “Als ze mij aanhouden, zal ik ze eens iets laten zien! Ze moesten zich schamen! Zoveel geld hebben ze verduisterd! Alles verdwenen in het zwarte gat, er is niets overgebleven voor onze pensioenen en medicijnen! Wij hebben toch altijd onze premie’s keurig afgedragen?” Ze raast even voort en vertrekt dan, het bonnetje op de toonbank achterlatend.

 Minstens de helft van mijn klanten verklaart geen kassabon te willen. Sommigen willen dan onderhandelen over de prijs. Anderen willen het niet uit principe: ze geloven dat we al zodanig worden uitgeperst, dat we, waar mogelijk, belastingen moeten ontduiken. Vorig jaar werd een nieuwe strategie bedacht om  zwarte handel tegen te gaan: Iedereen moest alle kassabonnen van aankopen over het hele jaar verzamelen, goed voor 40% van de inkomsten, en zo een grotere belastingvrije marge verkrijgen. Men hoopte dat de consument het probleem van de zwarte handel in de middenstand zou oplossen door zelf om een bon te vragen. Daarnaast zou behalve de winkelier, ook de consument worden beboet bij het ontbreken van een kassabon. Onlangs is de wet weer aangepast: de consument heeft het recht zonder te betalen te vertrekken, in geval er geen bon wordt uitgegeven.

 Alhoewel de mentaliteit van het volk op het eerste gezicht weinig veranderd lijkt, vindt er een verschuiving plaats. Zo werd het meldpunt ‘Punt Uit’ opgericht, waar consumenten online kunnen melden waar smeergeld werd geeist. Er zijn duizenden meldingen. De publieke opinie begint meer druk uit te oefenen op de regering. Zoals nu met de ‘Lijst- Lagarde’. Deze lijst, waarop de namen van 2000 Grieken staan die geld op een Zwitserse bankrekening hebben, werd al in 2010 aan de Griekse regering overhandigd- met de bedoeling deze rijken te belasten- iets wat nooit gebeurde. De lijst werd  als een hete kastanje van de ene regering naar de andere doorgeschoven.  Zaterdag werd  hij gepubliceerd in het tijdschrift Hot Doc. Uitgever Vaxevanis werd gearresteerd en zal deze week terecht staan vanwege schending van privacy. Als hij schuldig verklaard wordt zal hij 3 jaar gevangenisstraf krijgen.” In plaats van de belastingontduiker worden de waarheid, en de vrijheid van de pers gearresteerd”, zegt Vaxevanis.

 “Er zijn al zoveel schandalen ongestraft gebleven”, vindt ook mijn klant, die een olijfboom wil kopen. “Het wordt tijd dat er mensen aan de schandpaal genageld worden”. Hoeveel kost de boom, vraagt hij dan, en haast zich te zeggen dat hij geen bonnetje nodig heeft.